Goblen Nedir ?
Goblen Nedir?
Yurtdışında gobelin ve Türkiye’de de özellikle Fransız markaların hakimiyeti olduğu için "goblen” olarak geçen el sanatının değişik dikiş türleri olmasına rağmen işleme açısından temelde kanaviçe veya etaminden hiçbir farkı yoktur.
Goblen için, Türkiye’de çarpı işi olarak bilinen el sanatının (kanaviçe ve etamin) , yarım çarpı işi olarak uygulananı da diyebiliriz.
Goblen Nasıl işlenir?
1- Goblen işi, yarım çarpı biçiminde hep aynı yönde (sağdan sola veya soldan sağa) ilmek atılarak yapılır. İşlenen panolar üstten verev, alttan ise düz atım ile işlenmelidir.
Son kare kumaşın arka bölümüne aittir.
2-İster elde ister kasnakta yapılsın; ipliğin parlak ve pürüzsüz görünmesi için desenin üst kısmından başlayarak alt kısmına doğru inilmesi doğru olacaktır.
Bu sayede işlenmiş alan, kirlenmeden tamamlanacaktır.
Fonu işlenmeyen modellerde (kolay saymak için işaretleri bulunmayan kumaşlarda) , herhangi bir kaymaya mahal vermemek için, şemanın orta bölgesi kumaşın orta bölgesine işlenerek çalışmaya başlanmalıdır.
3 -Her zaman için önerimiz; daha düzgün işleme, aynı zamanda işlerken kolaylık olması açısından, kasnak kullanılmasıdır.
4 - İşe başlarken düğüm yapılmamalı, arkadan daha önce işlenmiş kısımların altından yürüterek bitirilmelidir.
5 - Aynı renkte işlenecek yerleri bitirdikten sonra diğer renlere devam ederken birkaç iğne ile de çalışabilirsiniz.
6 - Şemalı goblenlerde işleme muline tabir edilen katlara ayrılabilir altı katlı iğliğin yalızca iki katı ile baskılı goblenlerde ise mulinenin altı katı ile '' katlara ayrılmadan olduğu gibi '' yapılır
7 - İşleme, kitlerimizin içindeki iğneyle veya yeterince büyük delikli, yuvarlak uçlu başka bir iğneyle ''etamin iğnesi'' yapılmalıdır.
8 - Şemalarımız 1:4 yada 1:1 oranlarında olup bunlar her kitin içerisinde ayrıca belirtilmektedir.
1:1 oranlarda şemada görülen her kare kumaşa aynen nakledilir.
1:4 oranlarda ise şemada görülen her bir kare için kumaşa , ikisi üstte ve altta olmak üzere '' 2x2'lik ölçeklerde daha büyük bir kare oluşturacak'' dört yarım çarpı atılır.
9 - Büyük şemalar birkaç parçaya bölünmüştür, açıklama tablosunda parçanın nereye ait olduğu belirtilmiştir.
10 - Kumaşın çözülmesini önlemek için kenarlarını önceden düğümlemeniz ''sürfile'' tavsiye edilir. Bu amaçla ayrıca yapışkan bant ta kullanılır. ancak, işleme sırasında yapışkanların battan kumaşı kirletmemesi için kaliteli bir bant kullanmalısınız.
11 - Goblen hazır olduğunda ılık su ve sabunla yıkanması ''şemalı'' nemliyken ters taraftan ütü yapılması tavsiye edilir.
Goblen tablonuzun ilk günkü güzelliğini koruması için deterjan kullanmayınız. Baskılı goblenlerde boya akması ile karşılaşılabileceği için tavsiye edilmez.
12 - Goblen işlemeye başlamadan önce mutlaka ellerinizi sabunlu su ile yıkamalısınız. Goblenleriniz işleme süresi boyunca da kirlenmemesi için korumalısınız.
Küçük kasnakta gerili ya da kasnağa takılmış katlanabilir haldeki goblenler ,işenmedikleri zamanlarda katlanarak bir kutu veya poşet içince muhafaza edilmeli, ayaklı kasnaklara gerilmiş goblenler ise işlenmedikleri zamanlarda üzerlerine hafif bir örtü örtülerek tozdan korunmalıdır.
MULİNE İP HAKKINDA MERAK EDİLENLER?
Kanaviçe veya farklı bir nakışta muline ipliğin tercih edilmesinin sebebi, muline ipliğin 6 katlı ve katlarına ayrılabilir olması denebilir ayrıca muline diğer ipliklerden daha fazla renk seçeneğine sahiptir, 465 renk seçeneği vardır. muline solmaz renklere sahiptir ve yıkanabilir.
Muline ipliğin katlarına ayrılabilir olması işleme yapacağınız kumaşa uygun kalınlığı (kat-iplik sayısını) elde edebilmenizi sağlar. Böylelikle işlemenizi özgün ve size özel kılabilirsiniz.
Muline Tülerme Yapar mı?
İplikler işlendikten sonra tülerme yapmaz ancak işlerken dikkat edilmesi gereken bir mesele vardır, işleme yaparken ipliği kısa tutmanız gerekir uzun ipliği sürekli kumaştan geçirmeniz tülermeye sebep olabilir.
Not: Tülermek, tüylenme, hav toplama anlamlarına gelir.
Yıkama ve Bakımı Nasıl Yapılır?
İşlemenizi yıkarken yumuşak ve hafif bir sabun kullanmalısınız.
Yıkama işlemi bittikten sonra işlemenizi pamuklu bir kumaş veya havlu yardımıyla kurulayın, bunu yaparken havluyu sabit bir noktaya bastırmanız gerekmektedir, havluyu bir yönde hareket ettirmeyin aksi taktirde kumaşınız ve ipliğiniz tülerme yapabilir ve nakışınız zarar görebilir.
Tüm uygulamaları düz bir zeminde yapınız.
Son aşamada kurulama işlemi bittikten sonra nakışınızı ve kumaşınızı ütü yardımıyla kurutmanız faydalı olacaktır. B
unu yaparken nakışınızı nemli bir bez ile örtüp arka tarafından ütü uygulayabilirsiniz.
Burada dikkat edilmesi gereken bir diğer konuda kumaşınızın cinsi ve bakım talimatlarıdır.
Polyester kumaş ütülenirken sertleşmemesine dikkat edilmelidir.
Goblen Sanatı
Goblen, resimlerin baskı yolu ile aktarıldığı, noktaları sayılabilir kumaş üzerine, eğik çizgi (/) şeklinde tek yönlü işleme tekniği uygulanarak renkli ipliklerle yapılan bir işleme sanatıdır.
İşlemenin tek yönlü yapılması, ürüne üç boyutlu bir izlenim vermektedir. Goblen işlenmesinde, çoğu kez bir manzara resmi olmakla birlikte, tarihi bir anı veya ünlü ressamların ünlenmiş resimleri kullanılmaktadır.
Goblen sanatı hazır sert özel kumaşa basılmış resmin, renklerine uygun muline ipliklerle işlenerek (baskılı goblen) yapılabildiği gibi, düz fakat telleri sayılabilir kumaş üzerine modelden bakılarak, resmin kumaşa aktarılması (şablon goblen) şeklinde de işlenebilmektedir.
Şemalı goblenler işlenirken goblen kitinin içerisinde bulunan şema sürekli takip edilmesi gerekmektedir. Baskılı goblenlerde boya akması ile karşılaşılabileceği için, yıkama pek tavsiye edilmemektedir.
Baskılı goblen ile şablon goblen arasında iplik sayısı farkı bulunmaktadır.
Baskılı goblen 6 kat iplik ile işlenirken, şablon goblen 2 kat iplikle işlenmektedir.
İşlemeciliğinde değişik kasnak tipleri kullanılmakta olup kasnak kullanılmadan da yapılabilmektedir.
Baskılı goblenler, şemalı goblenlere göre daha kolaydır ve daha kısa sürede yapılır.
Ancak şemalı goblenler daha ince işçilik gerektirdiğinden baskılı modellere oranla daha çok değerlidir.
Aslında goblen sanatı çok eskilere dayanmaktadır. 17. yüzyıl öncesinde soyluların saraylarının, kiliselerin taş duvarlarını ve yerleri örtmek ve ısıtmak amacı ile tapestry adıyla bilinen duvar resmi şeklinde dokuma sanatı kullanılıyordu.
17. yüzyılda, Avrupa ülkelerinde, sarayın halılarından kapılarına, perdelerine, koltuklarına kadar her bir eşyada krallığa yakışır bir stil, ihtişam aranmasıyla birlikte bu dokuma sanatının duvar resmi haricinde birçok yerde kullanılması uygun görüldü.
Bunun sonucunda, Fransa‘da, sarayın süsleme ihtiyaçlarını karşılamak için 1662 yılında özel bir imalathane kurulmuş. Bu imalathanenin Gobelin adında bir ailenin sahip olduğu köşkte bulunmasından dolayı, sanata Goblen ismi, verilmiştir.
Diğer bir adı da Gobelindir. Bu dönemde, kralın parası sayesinde fevkalade eserler yapılmıştır. Para azalınca imalathanedeki işlerin azalması sonucu imalathane dışarıya işler yapılmaya başlanmıştır.
Bunun sonucunda Goblen sanatı, Avrupa saraylarının halılarında, koltuk kumaşlarında, perdelerinde ve duvar süslemelerinde sıkça kullanılmıştır.
Geleneksel, Türk el sanatlarımızdan etamin veya kanaviçeye yakın işlemeye sahiptir. Arasındaki fark; etamin ve kanaviçe de çarpı (X) şeklinde ilmikler atılırken, goblende ilmikler eğik çizgi (/) şeklinde atılmaktadır. Eğik çizgi (/) şeklinde işleme esere üç boyutlu görünüm kazandırmaktadır.
Diğer taraftan; etamin ve kanaviçe de Osmanlı ve Selçuklu dönemlerinin de etkisiyle çiçek, kuş, akrep ve benzeri objelerin figürleri kullanılmakta olup, goblende tablo denilebilecek düzeyde ayrıntılı biçimde verilmiş manzara, portre, hayvan resimleri kullanılmaktadır.
Dolayısıyla goblen, etamin veya kanaviçeye göre çok daha ince ve detaylı bir işçilik gerektirmektedir. Günümüzde, oldukça değerli bir el işi sanatı olup işlenmiş goblenin değeri, ilmek sayısına, kumaşın ebadına ve ipliğin kalitesine göre belirlenir.
Tamamlanması uzun zaman aldığından ve uğraştırıcı olduğundan yapımı sabır isteyen bir iştir.
Goblen sanatı, batılı diplomatlar ve azınlıklar vasıtasıyla 19. yüzyılda ülkemize gelmiştir. Günümüzde, ev ve iş yerleri için tablo, koltuklar ve puflar için kaplama kumaşı olarak, koltuk ve kanepeler için yüz işlemesinde kullanılmaktadır.
Ev süslemesine verilen önemin artması nedeniyle goblen sanatının geleceğinin parlak olduğu düşünülmektedir.
Ancak, işlenmesinin zaman ve sabır gerektirmesi, kullanılan malzemelerin pahalı olması ve bunların etkisiyle de işlenmiş goblenin fiyatlarının yüksek olması pazarlama olanağını kısıtlayarak goblenin yaygınlaşmasını engellemektedir.
Günümüzde, gelir düzeyi yüksek kişilerin daha çok özel zevkleri için tercih ettikleri bir ürün olmuştur.
VIDEO
Sizlere kısaca Goblen ile ilgili bilmeniz ve gerekenleri anlatmaya çalıştık.
Goblen çantanın işlenmesine dair bir videoyu yukarıda sunduk.
Goblen Çanta da el emeği ile yapılsaydı sizlere uygun fiyatlı ürünler sunamayacaktık. Bunun için makineler kullandık.
Fiyatların pahalı olmasına rağmen günümüz koşullarında alınabilecek konuma getirilmesi gerekmekteydi. Bunun için uzun araştırmalar ve zahmetli denemelerden geçirildi.
Goblen Çantanın işlemleri sadece dokumakla bitmemektedir. Çantamızın sadece ön kısmı dokumadır, Markamızın adını da bu dokuma tekniği vermektedir.
Çantalarımızın bazılarında diğer bölümleri farklı materyalleri işleyerek çanta kıvamına getirilmesi gerekmekte; bunun içinde daha bir çok işlemden geçmesi gerekli bu kadar zahmet ve emeğin karşılığı olarak Goblen Çanta ortaya çıkmaktadır.
Amacımız bu zahmetli ve yorucu yolculukta ürünümüzü siz kullanıcılarımızı mümkün olduğunca en uygun fiyatlara sunabilmek. Bunun için çok zaman harcıyoruz. Umarız harcadığımız zaman ve emeğin karşılığını ürünlerimize göstereceğiniz ilgi alımış oluruz.
Bu yazı dizimizi hazırlamak için bir çok kaynaktan yararlandık bunları dile getirmezsek emeği geçenlere ayıp olacaktı. Kullandığımız kaynakları aşağıda bulabilirsiniz.
Bu kadar bilgiyi bize sundukları için sizin adınıza biz teşekkür ediyoru z.
Derleyip Yazan
Levent Oktay
Kaynakça:
www.goblencanta.com
www.unutulmussanatlar.com
www.goblendunyam.com
www.goblen.com
www.goblenci.com